web analytics
06-22911261

De Dromen van Da Vinci

Introductie

Hieronder staat een fragment uit een koorwerk. Dit koorwerk is geschreven door Eric Whitacre en gaat over een droom van Leonardo Da Vinci. Luister naar het fragment en bespreek met elkaar waarover deze droom zou kunnen gaan en waar je dat aan hoort. Dus:

  • Waar droomt Leonardo volgens jou over?
  • Waar hoor je dat aan?
  • Wat hoor je nog meer?

Klik hier om naar YouTube gaan en het gehele werk te bekijken en te beluisteren.

Leonardo da Vinci en zijn onderzoek
Ik stel me voor dat Leonardo tijdens een van zijn wandelingen zag hoe het water golft en stroomt in watervalletjes en stroompjes. Ook in de lucht moet het hem zijn opgevallen zijn dat wolken stromen en bewegen. Hij heeft er in ieder geval tekeningen van gemaakt. Ook wat hij gefascineerd door de vogels die door de lucht kunnen vliegen.
Ik stel me zo voor, net als Eric Whithacre, dat Leonardo droomde over een vliegmachine die de mens zou laten zwieren door de lucht. Kijk maar eens naar de onderstaande studies die hij maakte van het stromende water, de lucht, de vogels en de schetsen voor zijn vliegmachine.
Herkennen jullie de helikopter en het vliegtuig?

Verkennen

Panamarenko en zijn vliegtuigen
Leonardo heeft met zijn werk vele kunstenaars geïnspireerd. Zo ook de Vlaamse kunstenaar Panamarenko. Deze kunstenaar heeft vliegmachines gebouwd in de meest bijzondere vormen.

  • Welke machine zou er echt kunnen vliegen?
  • Waar zie je dat aan?
  • Welke zou niet kunnen vliegen?
  • Waar zie je dat aan?
  • Waar heeft Panamarenko zich door laten inspireren?
  • Hoe kun je zien dat het een vliegmachine is? Welke onderdelen heeft een vliegmachine en waar dienen ze voor?

Theo Jansen en zijn Strandbeesten
In Nederland hebben we ook een kunstenaar die bewegende apparaten maakt. De strandbeesten van Theo Jansen bewegen met behulp van de wind over het strand.

Schetsen

De opdracht:
Maak in groepjes van 4 kinderen een vliegmachine waarbij je je laat inspireren door Leonardo, Panamarenko en Theo Jansen.
Maak gebruik van de materialen die beschikbaar zijn (zie: Achtergrond).

Schetsen fase 1: Elk kind gaat dromen als Leonardo en maakt in ongeveer 4 minuten een schets van een vliegmachine. Alles mag hier nog, er zijn geen beperkingen. Ze mogen hun vliegmachines zo mooi en groot maken als ze willen.

Schetsen fase 2: Per groepje gaan de kinderen overleggen hoe de groepsschets er uit moet komen te zien. Ze presenteren allemaal hun eigen schets en gaan in overleg beslissen welke onderdelen en uitvindingen in de groepsschets terecht komen.
De kinderen kijken ook al een beetje of de schetsen haalbaar zullen zijn met de materialen die beschikbaar zijn.

Uitvoeren

Met de groepsschets in de hand gaan de kinderen hun vliegmachine op schaal bouwen. Als tijdens de bouw onderdelen van het ontwerp veranderen is dat niet erg.

Tip: Verdeel de taken. Bijvoorbeeld: 2 kinderen elk een vleugel, 1 kind de staart en 1 kind de romp van de vliegmachine. Als alles klaar is kunnen de onderdelen aan elkaar worden bevestigd.

Bijstellen

De inspiratieronde
Vraag de kinderen na ongeveer een uur bouwen het werk neer te leggen en als in een museum door het lokaal te lopen met de volgende opdracht:

  • Welke goede ideeën zie je bij de andere groepjes?
  • Wat ga je in je groepje bespreken?

Vraag tijdens het bouwen wat de kinderen aan het maken zijn, hoe het onderdeel gaat werken en waar het voor dient. Hoe meer fantasie hoe beter!
Help ze eventueel met de constructie en in het groepsproces (samenwerken).

Presenteren

De vliegmachines presenteren en bevragen.
Vraag elk groepje de vliegmachine te presenteren en te vertellen wat alle onderdelen zijn.
Stel het oordeel uit en luister wat ze hebben bedacht en hoe ze de uitvoeringen hebben gedaan. Probeer product en proces afzonderlijk te bevragen.

Verdiepen/verbreden

De eigen inzet en werkhouding evalueren

  • Hoe heb je (samen) gewerkt?
  • Welke problemen kwamen jullie tegen én hoe hebben jullie die opgelost?
  • Wat heb je bij jezelf ontdekt?

Achtergrond

In deze les maken kinderen kennis met de ornithopter (vliegmachine) van Leonardo Da Vinci. Via hedendaagse kunstenaars verkennen ze fantasievolle vliegmachines en gaan vervolgens een eigen machine bouwen.

Duur van de les:
4 uur

Voor groepen:
5-8

Opbouw van de les:
Deze les is opgebouwd volgens het model van ontwerpend leren:

  • Introductie (confronteren)
    In deze eerste fase komen kinderen in contact met iets nieuws, een uitdaging, een probleem en krijgen ze de vraag om iets te gaan maken, een en oplossing te bedenken.
  • Verkennen
    Samen met de kinderen verken je de uitdagingen en de mogelijke oplossingen.
  • Ontwerp schetsen
    Een een paar schets-rondes werken kinderen aan mogelijke oplossingen en stellen ze hun schetsen bij.
  • Ontwerp realiseren
    In deze lessen gaat het realiseren samen met het testen en bijstellen. De nadruk ligt op het proces en het gaande weg eigen maken van de technieken die de materialen met elkaar kunnen verbinden.
  • Testen en bijstellen
    Het beschikbare materiaal zal onderdelen van het ontwerp soms wel en soms niet mogelijk maken. Dat vraagt van de kinderen dat ze voortdurend testen en bijstellen. Door af en toe bij elkaar te kijken zullen ze op nieuwe ideeën worden gebracht.
  • Presenteren
    Alle vliegmachines zijn klaar en hangen aan het plafond of staan op tafels. De kinderen vertellen wat ze hebben gemaakt en hoe alles werkt.
  • Verdiepen en verbreden
    In deze lessenserie is gekozen om in deze fase het proces te evalueren om daarin een verdieping en verbreding te realiseren.

Lijst met benodigdheden:

Om te schetsen:
A4-papier
Potlood

Om te bouwen:
PVC buizen
Bamboestokken (+/- 6 mm dik)
Satéprikkers
Oude kranten

Om vast te maken:
Schilderstape
Tyraps (2,3 x 100 mm)
Katoendraad
Behangplaksel

Om te bewerken:
Schaar
Kwast
Lijmbakjes
Zaag (voor de bamboestokjes en de PVC-buizen)